محمد رضا واليزاده معجزى

612

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

مىشود - كه به واسطه بعد مسافت از طرهان هيچ‌وقت امير اشرف را به رسميت نمىشناختند و باجگذار او نبوده‌اند . بنابر آنچه شرح داديم ، حكومت امير اشرف فقط اسمى بود . زيرا مشاراليه نه توانست ماليات دولت را كه مسئول وصول و ايصال آن بود ، به حيطه وصول درآورد و نه نظم و امنيتى در لرستان برقرار نمود و نه توانست جلو هرزگى ايلات را كه هركدام از سمت خود مشغول غارت و يغما بودند ، بگيرد و اى كاش اقلا خيال خودش راحت مىبود زيرا مظفر الدين شاه در اوايل سلطنت خود واليگرى كل لرستان را اعم از پيشكوه و پشتكوه به غلامرضا خان امير جنگ والى پشتكوه واگذار كرده بود و والى هر سال در نهايت قدرت ماليات لرستان شرقى و غربى را گرفته و به مركز ارسال مىداشت و در سرتاسر ايران تنها حكمرانى بود كه هرگز بقاياى مالياتى نداشت . در صورتى كه مقتدرترين واليان و حكمرانان دوران پادشاهى آل قاجار بقاياى مالياتى چندين ساله داشتند . حتى هنگامى كه سلطنت قاجاريه منقرض و رضا خان بر تخت سلطنت ايران جلوس نمود ، مرحوم غلامرضا خان والى پشتكوه تنها حكمرانى بود كه دينارى بقاياى مالياتى نداشت . در اوقاتى كه غلامرضا خان والى پيشكوه و پيشكوه هردو بود ، « در سلطنت مظفر الدين شاه » در پيشكوه تنها كسى كه به بهانه‌هاى گوناگون ماليات طرهان را به والى نمىداد ، امير اشرف بود و والى پشتكوه هربار كه امير اشرف شانه از زير بار ماليات خالى مىكرد ، پسر خود امان اللّه خان و يا يكى از دو " كاكاى " مورد توجه خودش " كاكاملى " يا " كاكاغلى " را با اردوهايى به طرهان گسيل مىداشت و تا امير اشرف مىخواست دست‌وپاى خود را جمع و فرار كند ، خودش و عمله‌اش را غارت كرده از طرهان مىتارانيد و ماليات ديوان را با نهايت قدرت وصول كرده ، به تهران ارسال مىداشت و گاهى هم كه پشتكوه ضميمه حوزه فرمانفرمايى يكى از پسران يا برادران شاه بود و آنها مثلا عنوان واليگرى حوزه لرستان و بروجرد و خوزستان و پشتكوه را داشتند برحسب دستور مركز به صندوق ايالتى مىپرداخت و گاهى هم يكى از مستوفيان دربار مستقيما از تهران به پشتكوه نزد والى مىرفت و ماليات را گرفته به تهران مىبرد . اكنون كه نظر على خان مستقلا حكمران همه پيشكوه شده بود ، از والى بيم داشت كه اردويى بر سر او بفرستد و غارتش بكند . زيرا امير اشرف شغلى را كه مظفر الدين شاه به والى داده بود ، در دست داشت . حالا بايد در اين مورد توضيح بدهيم كه باوجود اقتدارى كه والى پشتكوه داشت و مىتوانست به هرج‌ومرج لرستان خاتمه بدهد و آن را مانند پشتكوه منظم سازد و درعين‌حال ماليات آن را